Risico-Analyse Tool voor Ongewenst Gedrag op het werk (RATOG)
Wat doet de RATOG?
De RATOG screent op een korte en eenvoudige wijze de belangrijkste risicofactoren voor ongewenst gedrag binnen organisaties met meer dan 100 werknemers.
Zij geeft een eerste feedback over de werkpunten binnen de onderneming en draagt op die manier bij tot de primaire preventie van ongewenst gedrag en vooral pesterijen op het werk. De tool meet dus niet ongewenst gedrag zelf, maar wél de factoren die de kans vergroten dat er ongewenst gedrag ontstaat in de organisatie.
Hoe werk ik met de RATOG?
De RATOG-afname wordt georganiseerd door de (interne of externe) preventieadviseur psychosociaal welzijn, een vertrouwenspersoon of een andere betrokkene bij het welzijnsbeleid in de onderneming.
Let op: in lijn met de wetgeving is de betrokkenheid van de preventieadviseur psychosociaal welzijn steeds nodig bij het formuleren van maatregelen en het aanvullen van de RATOG-analyse. In eerste instantie wordt bepaald op welk niveau de analyse zal plaatsvinden. Zo kan de RATOG ingevuld worden voor een gehele organisatie, maar ook afdelingen of kleinere teams.
De RATOG kan op 3 verschillende wijzen afgenomen worden:
- Discussiegroep
- Wij-methode
- Ik-methode
Discussiegroep
Er wordt een discussiegroep samengesteld van medewerkers behorende tot dit analyseniveau die samen de RATOG zullen afnemen. Deze groep is heterogeen (= er worden uiteenlopende standpunten gebundeld, vb. arbeiders als bedienden) en representatief (= de hiërarchische niveaus en de verschillende functies worden in de groep vertegenwoordigd, vb. operatoren en ploegbaas).
De RATOG wordt afgedrukt en individueel ingevuld, waarbij de deelnemers vanuit hun eigen standpunt een uitspraak doen over de toestand binnen het analyseniveau (voorbeeldvraag: ‘het personeel is er zeker van dat zij hun job kunnen behouden’). Dan worden deze individuele antwoorden besproken in de discussiegroep. De (interne of externe) preventieadviseur psychosociale aspecten, de vertrouwenspersoon of andere betrokkene in het welzijnsbeleid staat in voor de coördinatie.
Lees over de de methode van de discussiegroep (PDF formaat - 119 KB)
Wij-methode
De RATOG wordt verspreid onder het personeel behorende tot het analyseniveau. Zij vullen de vragen in en bezorgen de ingevulde lijsten terug zoals aangegeven door de coördinerende (interne of externe) preventieadviseur psychosociale aspecten, de vertrouwenspersoon of andere betrokkene in het welzijnsbeleid. Deze coördinerende (interne of externe) preventieadviseur psychosociale aspecten, de vertrouwenspersoon of andere betrokkene in het welzijnsbeleid berekent per vraag de gemiddelde score van alle respondenten ( = som van alle respondenten gedeeld door het aantal respondenten).
De wij-methode vraagt de respondenten om vanuit hun eigen standpunt een uitspraak te doen over de toestand binnen het analyseniveau (voorbeeldvraag: ‘het personeel is er zeker van dat zij hun job kunnen behouden’).
Meer informatie over de wij-methode (PDF formaat - 108 KB )
Ik-methode
De RATOG wordt verspreid onder het personeel behorende tot het analyseniveau. Zij vullen de vragen in en bezorgen de ingevulde lijsten terug zoals aangegeven door de coördinerende (interne of externe) preventieadviseur psychosociale aspecten, de vertrouwenspersoon of andere betrokkene in het welzijnsbeleid.
Deze coördinerende (interne of externe) preventieadviseur psychosociale aspecten, de vertrouwenspersoon of andere betrokkene in het welzijnsbeleid berekent de gemiddelde score per vraag over alle respondenten heen ( = som van alle respondenten gedeeld door het aantal respondenten).
De ik-methode vraagt de respondenten om een uitspraak te doen over hun eigen beleving (voorbeeldvraag: ‘ik ben er zeker van dat ik mijn job kan behouden’).
Meer weten over de ik-methode (PDF formaat - 106 KB)
Wat levert de RATOG op?
De resultaten geven aan of de score op de belangrijkste job-, team/afdelings- of organisatorische risicofactoren ‘veilig’, ‘problematisch’ of ‘urgent-problematisch’ is voor ongewenst gedrag. Deze scores worden visueel weergegeven aan de hand van gekleurde staafdiagrammen.
Veilige (groene) factoren moeten onderhouden worden. Problematische (oranje) en urgent-problematische (rode) factoren duiden op werkpunten en worden vertaald naar concrete actiepunten in het jaaractieplan (J.A.P.) en het globale preventieplan (G.P.P.). Op die wijze vormt de RATOG een aanzet tot een dynamisch risico-analysesysteem, zoals wettelijk bepaald.
Het invoeren van de scores op de RATOG STARTEN .
Voor- en nadelen van de RATOG?
De RATOG screent aan de hand van een beperkte hoeveelheid vragen de belangrijkste risicofactoren voor ongewenst gedrag. De resultaten van de tool wordt automatisch berekend.
De tool geeft een eerste feedback over de toestand binnen de onderneming in haar geheel. Voor een efficiënte preventie van ongewenst gedrag moeten de resultaten aangevuld worden met andere informatie over risicofactoren binnen de onderneming (vb. een specifieker vragenlijstonderzoek of de analyse van de klachtendossiers). Vooral voor de preventie van geweld en OSGW is aanvullende informatie vanuit andere bronnen erg gewenst.
Contactinfo
In geval van vragen over de inhoud kan u steeds terecht bij Prof. Hand De Witte - e-mail hans.dewitte@psy.kuleuven.be
In geval van technische problemen met de online tool, kan u een bericht sturen naar info@respectophetwerk.be .
Meer achtergrond
- Hoe gebruik ik de RATOG en RATOG-KMO? (PDF formaat - 265 KB)
- Constructie van de RATOG en RATOG-KMO (2005) (PDF formaat - 435 KB)
- Evaluatie van de RATOG en de RATOG-KMO (2006) (PDF formaat - 2161 KB)
- Longitudinale validatie van de RATOG en RATOG-KMO (2007) (PDF formaat - 2511 KB)
- Kwaliteitsvalidatie van de RATOG en RATOG-KMO (2008) (PDF formaat - 86 blz - 2658 KB)
