Gebruik binnen de organisatie (opleiding, instructies, onderhoud)

De werkgever moet ervoor zorgen dat er een goed en duidelijk beleid wordt gevoerd op het vlak van collectieve beschermingsmiddelen (CBM) en persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM).

Zo’n beleid bevat volgende aspecten:

  • goede keuze en selectie van beschermingsmiddelen op basis van de risicoanalyse en met oog voor de preventiehiërarchie. Daarnaast is het verstandig om de werknemer zo veel mogelijk te betrekken bij de keuze van een beschermingsmiddel. Eventueel kunnen verschillende types of modellen op proef worden gebruikt. Dat zal ertoe leiden dat hij het middel meer spontaan en op een correcte manier zal gebruiken;
  • juist gebruik van het beschermingsmiddel binnen de organisatie. Documenten die hier een belangrijke rol spelen zijn de algemene informatienota en instructiekaarten.
    De algemene informatienota bevat een overzicht van de verschillende soorten beschermingsmiddelen in het bedrijf, de risico’s waartegen ze de werknemers beschermen, de omstandigheden waarin ze moeten worden gebruikt, een overzicht van de abnormale situaties die zich kunnen voordoen en de conclusies op basis van ervaringen bij het gebruik van de beschermingsmiddelen.
    Instructiekaarten leggen uit hoe een bepaald CBM of PBM werkt, hoe het gebruikt, onderhouden en opgeslagen moet worden, wanneer het moet worden nagekeken of gecontroleerd, en wat de vervaldatum is. De instructiekaart kan best worden opgesteld op basis van de meegeleverde gebruikershandleiding.
    Voortdurende opleiding en sensibilisering moeten ervoor zorgen dat iedereen de beschermingsmiddelen kent en die bewust en veilig gebruikt;
  • aandacht voor een correct onderhoud van het beschermingsmiddel en rekening houden met herstellingen en tijdige vervangingen;
  • een duidelijk overzicht van de nodige keuringen en controles.

De werknemers moeten het beschermingsmiddel (bv. een veiligheidsharnas) gebruiken overeenkomstig de instructies, de vorming, de opleiding en de training.

De hiërarchische lijn oefent op de werkplek permanent toezicht uit op de naleving van de instructies. Samen met de gebruikers zijn zij de eersten die de eventuele moeilijkheden en/of ongemakken tijdens het gebruik kunnen detecteren.

Deze detectie en het vinden van gepaste oplossingen voor de problemen, zo nodig in overleg met de leverancier, kunnen er zeker op termijn toe bijdragen dat er betere aan de gebruiker aanpasbare beschermingsmiddelen (veiligheidsharnassen) op de markt worden gebracht.

De keuring bij het eerste gebruik is vervangen door de CE-procedure waarbij men aanneemt dat een nieuwe uitrusting aan de voorschriften voldoet.

Men dient alle valbeveiligingssystemen en hun onderdelen (harnassen, haken, touwen, valdempers, antival-apparaten, ...) te onderwerpen aan een keuring door een erkende dienst voor technische controle voor hefwerktuigen:

  • voor alle systemen (zowel permanent en niet permanent geïnstalleerde) na elke val van een persoon;
  • voor niet permanent geïnstalleerde systemen is een bijkomende keuring om de 12 maanden noodzakelijk.

Beschermingsmiddelen - Externe documentatie

Technisch en Wetenschappelijk Centrum voor de Belgische Textielnijverheid (Centexbel - België)

Centexbel is het Technisch en Wetenschappelijk Centrum voor de Belgische Textielnijverheid. Centexbel staat bedrijven uit de textielindustrie, dus ook producenten van persoonlijke beschermingsmiddelen(PBM), bij met het testen en de certificatie van hun producten. Het centrum doet bovendien aan onderzoek en ontwikkeling.

Brochures en publicaties over PBM en textieleigenschappen zijn beschikbaar in het Nederlands, Frans en Engels op de website van Centexbel.

Constructiv (België)

Het voormalige Nationaal Actiecomité voor Veiligheid en hygiëne in het Bouwbedrijf (NAVB) werd omgevormd tot ‘Constructiv’ en is het preventie-instituut van de bouwsector. Constructiv heeft als doelstelling om welzijn in de bouw te bevorderen.

Rapporten over veiligheid en gezondheid, zoals een dossier over persoonlijke beschermingsmiddelen in de bouwsector, zijn beschikbaar in het Nederlands en het Frans op de website van Constructiv.

Het Europees comité voor Normalisatie (CEN - EU)

CEN is het Europese Comité voor Normalisatie (Comité Européen de Normalisation), waar ook het Belgisch Bureau voor Normalisatie (NBN) deel van uitmaakt.
CEN publiceert maandelijks een lijst met de meest recente normen. Een zoekmotor waarmee men Europese normen kan opzoeken, is eveneens beschikbaar op de website van CEN (in het Engels).

Europese commissie (EU)

Op de website van de Europese Commissie staat er een lijst van de Europese normen voor PBM. Op deze website zijn bovendien andere nuttige documenten terug te vinden, zoals een praktijkgids voor werken op hoogte.

Meer informatie in het Engels op de website van de Europese commissie, in de rubriek European Commission > Growth > The European Single Market > European Standards.

European Safety Federation (ESF - Europa)

De “European Safety Federation” (ESF) is het Europees overkoepelend orgaan van nationale verenigingen van PBM-leveranciers. De federatie vervult dezelfde rol als het Belgische Febelsafe, maar dan op Europees vlak.

Meer informatie in het Engels op de website van de ESF.

Belgische Federatie van leveranciers van PBM (Febelsafe - België)

Febelsafe is de Belgische Federatie van leveranciers van PBM. De leden van Febelsafe kunnen bedrijven bijstaan in de selectie, het gebruik en onderhoud van PBM. Febelsafe engageert zich ook voor veiligheid en welzijn in het algemeen. Zo organiseert de beroepsfederatie lezingen, seminaries en beurzen over beschermingsmiddelen en veiligheid.

Meer informatie in het Nederlands en het Frans op de website van Febelsafe.

Het Britse arbeidsveiligheidsagentschap (HSE – Verenigd Koninkrijk)

Het Britse arbeidsveiligheidsagentschap “Health and Safety Executive” (HSE) stelt tal van brochures en infomateriaal over PBM ter beschikking. De website van HSE bevat voorbeelden van risicoanalyses, case studies, brochures, folders, ...

Meer informatie in het Engels op de website van HSE.

Belgisch Bureau voor Normalisatie (NBN – Belgique)

NBN is het Belgische Bureau voor Normalisatie. Via de website kunnen normen worden opgezocht en besteld. Het NBN heeft ook een bibliotheek waar normen gratis kunnen worden geraadpleegd.

Meer informatie in het Nederlands, het Engels en het Frans op de website van het NBN.

Suva (Zwitserland)

Suva is een Zwitserse ongevallenverzekeraar die regelmatig rapporten publiceert over beschermingsmiddelen. Suva stelt bovendien gratis e-learning modules ter beschikking, bv. over werken op bouwplaatsen.

Meer informatie in het Frans, het Duits, het Engels en het Italiaans op de website van Suva.

  • Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM) - Regelgeving

  • Collectieve beschermingsmiddelen (CBM) - Regelgeving

In de praktijk

  • Kankerverwekkende en mutagene agentia

    Napo-video over de blootstelling aan kankerverwekkende stoffen op het werk

    In de animatiefilm “Napo in... de sluipmoordenaars” van het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) illustreren Napo en zijn collega’s typische beroepen waarin de blootstelling aan kankerverwekkende stoffen hoog is. Bouwvakkers, monteurs en houtbewerkers zoeken samen...
  • Musculoskeletale aandoeningen (MSA)

    Brochure “Awards voor goede praktijken voor een gezonde werkplek 2022”

    Het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) bracht in september 2022 een brochure uit waarin de 16 organisaties (8 winnaars en 8 deelnemers met een eervolle vermelding) van de 15e editie van de Awards voor goede praktijken worden voorgesteld. Ook talrijke andere...
  • OSHwiki-artikel over het gebruik van sociale media voor de promotie van veiligheid en gezondheid op het werk

    Hoe kunnen sociale media ons helpen om het bewustzijn over veiligheid en gezondheid op het werk (VGW) te vergroten? Wat zijn de belangrijkste regels bij het gebruik van sociale media voor VGW-doeleinden.
  • Ergonomie / Musculoskeletale aandoeningen (MSA)

    “Goede praktijk”-Initiatieven voor de preventie van MSA

    De jaarlijkse Awards voor goede praktijken voor een gezonde werkplek, die door het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) en zijn nationale focal points worden georganiseerd, onderscheiden organisaties die buitengewone en innovatieve benaderingen hanteren op het...
  • Biologische agentia / Fysische agentia / Musculoskeletale aandoeningen (MSA) / Psychosociale risico’s (PSR)
    Kappers

    OSHwiki-artikel met risicofactoren in de kappersbranche

    De bescherming van de gezondheid van de werknemers in de kappersbranche staat al geruime tijd hoog op de agenda van de sectorale sociale dialoog van de Europese Unie (EU).

Nieuws en evenementen

  • 29.11.2022

    Aantal dodelijke arbeidsongevallen en werknemers met een beroepsziekte in de EU stijgt

    In oktober 2022 gaf Eurostat, het bureau voor statistiek van de Europese Unie (EU), nieuwe cijfers vrij over het aantal arbeidsongevallen in Europa...
  • 28.11.2022

    MIVB vraagt meer respect voor haar personeel

    Personeelsleden van het openbaar vervoer krijgen steeds vaker te maken met agressie, zowel verbaal als fysiek. De Maatschappij voor het...
  • 25.11.2022

    Verlenging pilootproject Fedris rond de secundaire preventie van burn-out

    In januari 2019 startte Fedris, het Federaal Agentschap voor beroepsrisico's, een pilootproject voor een begeleidingstraject voor werknemers die...
  • 23.11.2022

    Op de blog: campagne rond brandveiligheid in de land- en tuinbouw en updates van BeSWIC-berichten over risico’s in de sector

    Op 7 november 2022 lanceerde de West-Vlaamse gouverneur Carl Decaluwé bij een landbouwer in Deerlijk de campagne “Hoe voorkom ik brand op mijn...
  • 21.11.2022

    Arbeidsongeschiktheid wegens ziekte of ongeval: 3 nieuwe maatregelen

    De wet van 30 oktober 2022 houdende diverse bepalingen betreffende arbeidsongeschiktheid werd op 18 november 2022 gepubliceerd in het Belgisch...