Zwangerschap en werk

Wat kan ik als behandelend arts doen als een zwangere patiënte op consultatie komt en zegt dat ze haar werk niet meer kan doen?

Als de werkneemster zwanger is, moet u haar adviseren om haar werkgever mondeling en schriftelijk op de hoogte te brengen. Zo vroeg mogelijk is in principe het best, omdat de teratogene risico’s het hoogst zijn tijdens het eerste trimester van de zwangerschap. Dit maakt wettelijke beschermingsmaatregelen mogelijk: bescherming tegen ontslag, verbod op overuren en op nachtwerk.

Blijkt uit de evaluatie van de werkpost van de werkneemster dat ze wordt blootgesteld aan stoffen of werkomstandigheden die risicovol zijn voor haar of voor het kind, dan zal de arbeidsarts met de werkgever overleggen om het volgende te overwegen:

  • Ofwel een tijdelijke aanpassing van de werkomstandigheden of de werkduur
  • Ofwel tijdelijk een andere functie die is afgestemd op de gezondheidstoestand van de werkneemster

Als het voor de werkgever technisch niet mogelijk is om de werkneemster aan het werk te houden zonder risico voor de zwangerschap en de foetus, zal de arbeidsarts voorstellen om haar uit de werkomgeving te halen tot aan de verwachte bevallingsdatum. Bijvoorbeeld als de werkneemster werkt in een zorginstelling en niet geïmmuniseerd is voor hepatitis B (en dit ondanks een volledig vaccinatieschema). De werkneemster krijgt dan van de ziekte- en invaliditeitsverzekering (RIZIV) een uitkering die gelijk is aan 78,237% van het geplafonneerde brutoloon. Ze moet hiervoor een formulier indienen bij haar ziekenfonds. Dit formulier krijgt ze van de arbeidsarts die ze ziet tijdens het gezondheidstoezicht dat wordt georganiseerd in het kader van de moederschapsbescherming.

Voor de hantering van zware lasten wordt preventieve werkverwijdering voorzien voor het laatste trimester van de zwangerschap, voor zover de werkgever zijn werkneemster geen andere functie kan geven waarbij geen zware lasten verhandeld moeten worden.

Als de werkomstandigheden die de patiënte heeft beschreven, volgens u een risico inhouden voor haar of voor het kind, kunt u de patiënte informeren over haar recht op een gezondheidsevaluatie bij de arbeidsarts in het kader van de moederschapsbescherming. In dat geval is de werkgever verplicht om contact op te nemen met zijn arbeidsgeneeskundige dienst om een gezondheidstoezicht te plannen.

De zwangere vrouw kan symptomen ontwikkelen die verband houden met haar zwangerschap (vermoeidheid, rugpijn, misselijkheid, ...). Deze klachten kunnen u aanzetten om de patiënte arbeidsongeschikt te verklaren. De eerste maand (voor arbeidsters de eerste veertien dagen) wordt betaald door de werkgever (gewaarborgd loon). De resterende periode wordt betaald door het ziekenfonds pro rato van 60% van het geplafonneerde brutoloon.

zwangerschap en werk

Meer informatie op de website van de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg, in de rubriek Thema’s > Welzijn op het werk > Werkorganisatie en bijzondere werknemerscategorieën > Moederschapsbescherming

In de praktijk

  • Geweld, pesterijen en ongewenst seksueel gedrag op het werk

    Geweld en intimidatie op het werk: praktische gids van de IAO voor werkgevers

    Een nieuwe publicatie van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO) geeft praktisch advies aan ondernemingen en werkgevers om hen te helpen een passend beleid en kader te ontwikkelen om geweld en pesterijen op de werkplek aan te pakken.
  • koude.jpg
    Thermische omgeving

    Werken bij koude temperaturen

    Lage temperaturen kunnen negatieve gevolgen hebben voor het werk. Wat zijn de wettelijke grenzen en beneden welke temperaturen mag men niet meer werken?
  • Kankerverwekkende en mutagene agentia

    Napo-video over de blootstelling aan kankerverwekkende stoffen op het werk

    In de animatiefilm “Napo in... de sluipmoordenaars” van het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) illustreren Napo en zijn collega’s typische beroepen waarin de blootstelling aan kankerverwekkende stoffen hoog is. Bouwvakkers, monteurs en houtbewerkers zoeken samen...
  • Musculoskeletale aandoeningen (MSA)

    Brochure “Awards voor goede praktijken voor een gezonde werkplek 2022”

    Het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk (EU-OSHA) bracht in september 2022 een brochure uit waarin de 16 organisaties (8 winnaars en 8 deelnemers met een eervolle vermelding) van de 15e editie van de Awards voor goede praktijken worden voorgesteld. Ook talrijke andere...
  • OSHwiki-artikel over het gebruik van sociale media voor de promotie van veiligheid en gezondheid op het werk

    Hoe kunnen sociale media ons helpen om het bewustzijn over veiligheid en gezondheid op het werk (VGW) te vergroten? Wat zijn de belangrijkste regels bij het gebruik van sociale media voor VGW-doeleinden.

Nieuws en evenementen

  • 06.02.2023

    Op de blog: basisveiligheidsopleiding tijdelijke of mobiele bouwplaatsen: advies HRPBW, praktische opleidingen Constructiv en geactualiseerde BeSWIC-berichten

    Omdat de basisveiligheidsopleiding in de bouw enkel via de CAO van 12 mei 2022 was geregeld (en dus enkel van toepassing was binnen PC 124), gaven de...
  • 02.02.2023

    Wereldkankerdag 2023 en de “Roadmap on carcinogens”

    Op 4 februari wordt in het kader van de Wereldkankerdag wereldwijd de aandacht gevestigd op kanker en de preventie, diagnose en behandeling van...
  • 01.02.2023

    Inspectiecampagne van de Arbeidsinspectie – Toezicht op het welzijn op het werk in de dienstenchequesector

    Tussen februari en april 2022 voerden de regionale directies van Toezicht op het Welzijn op het Werk (TWW) van de Federale Overheidsdienst...
  • 31.01.2023

    Veiligheid van autoliften: checklist FOD Economie

    Het gebruik van autoliften is aan een opmars bezig, zowel voor privégebruik (bijvoorbeeld in appartementsgebouwen) als in de werkomgeving. Hoewel het...
  • 27.01.2023

    Het opleidingscentrum van de Internationale Arbeidsorganisatie

    Het opleidingscentrum van de Internationale Arbeidsorganisatie (ITCILO) biedt een reeks digitale en traditionele lessen aan op het gebied van...